Wieringa AdvocatenWieringa Advocaten • Postbus 10100 1001 EC Amsterdam • IJdok 17 1013 MM Amsterdam • +31 (0)20 624 6811 • wieringa@wieringa.nl
 
Handels- en ondernemingsrecht

Matiging boetebeding

In overeenkomsten kunnen sancties worden overeengekomen voor het geval een partij niet aan een of meerdere verplichtingen uit die overeenkomst voldoet. Dit soort bedingen worden ook wel boetedingen genoemd. Het doel van een boetebeding is om de andere partij aan te sporen de overeenkomst na te komen. In beginsel zijn dergelijke boetebedingen geldig en zal een rechter de overeengekomen boete moeten toewijzen, indien deze is verbeurd en wordt gevorderd. Artikel 6:94 BW biedt de rechter de mogelijkheid de boete te matigen. Artikel 6:94 lid 1 BW luidt als volgt.

“Op verlangen van de schuldenaar kan de rechter, indien de billijkheid dit klaarblijkelijk eist, de bedongen boete matigen, met dien verstande dat hij de schuldeiser ter zake van de tekortkoming niet minder kan toekennen dan de schadevergoeding op grond van de wet.”

Op 16 februari 2018 heeft de Hoge Raad arrest gewezen in een zaak die onder meer ging over de maatstaf voor het matigen van overeengekomen boetes. In de kern ging de zaak over een geschil tussen twee partijen die een exclusieve samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten. De overeenkomst bevat een boetebeding. Bij overtreding van één van de bedingen waarop de boete staat, verbeurt de overtredende partij ten gunste van de andere partij een boete van € 20.000 per overtreding, vermeerderd met € 5.000 voor elke dag dat de overtreding voortduurt. Er worden vervolgens bedingen overtreden en de overtredende partij verbeurt boetes van in totaal € 1.230.000. De rechtbank en het hof matigen de boete; de rechtbank tot € 26.500 en het hof tot € 21.150. De eisende partij kan zich er niet vinden dat de boete wordt gematigd van € 1.230.000 naar € 21.150 en gaat in cassatie.

De Hoge Raad overweegt als volgt.

“3.4.1 De in artikel 6:94 BW opgenomen maatstaf dat voor matiging slechts grond kan zijn indien de billijkheid dit klaarblijkelijk eist, brengt mee dat de rechter pas van zijn bevoegdheid tot matiging gebruik mag maken als de toepassing van een boetebeding in de gegeven omstandigheden tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt. Daarbij zal de rechter niet alleen moeten letten op de verhouding tussen de werkelijke schade en de hoogte van de boete, maar ook op de aard van de overeenkomst, de inhoud en de strekking van het beding en de omstandigheden waaronder het is ingeroepen. (HR 27 april 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ6638, NJ 2007/262, rov. 5.3)

3.4.2 Het hof heeft, in navolging van de rechtbank, geoordeeld dat de toepassing van het boetebeding tot een buitensporig en daarmee onaanvaardbaar resultaat leidt (rov. 3.7.4). Zijn oordeel dat er grond is voor matiging berust op de door het hof in hun onderlinge samenhang in aanmerking genomen omstandigheden (i) dat [de eisende partij] de overeenkomst heeft opgesteld, dat zij de hoogte van de boetes heeft bepaald en dat daarover niet is onderhandeld (rov. 3.7.2), (ii) dat [de eisende partij] niet heeft aangegeven op grond waarvan zij de hoogte van de wel erg hoge boetes heeft bepaald (rov. 3.7.2), (iii) dat de verbeurde boetes buitensporig hoog zijn in verhouding tot de werkelijk geleden schade (rov. 3.7.4), (iv) dat de overtredingen door [de overtredende partij] slechts enkele incidenten betreffen die in het begin van de contractsperiode hebben plaatsgevonden en dat sindsdien geen andere overtredingen hebben plaatsgevonden (rov. 3.7.4), en (v) dat de bedoeling van de overeenkomst is om [de eisende partij] te beschermen tegen concurrentie en dat de beboete handelingen niet tot verlies van klanten hebben geleid (rov 3.7.4).”

De Hoge Raad komt tot het oordeel dat het hof maatstaf voor matiging van contractuele boetes juist heeft toegepast. Hoewel de rechter slechts met terughoudendheid van de matigingsbevoegdheid gebruik kan maken, worden contractuele boetes in de praktijk met regelmaat gematigd. Het is nuttig daar rekening mee te houden bij het opstellen van en het procederen over nakoming van overeenkomsten.

Deel dit artikel via     
Twitter     Twitter     E-mail     

Joosts recente berichten

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

 

waarnaar bent u op zoek?

pagina's waarop minstens één van de zoektermen voorkomt
pagina's waarop alle zoektermen voorkomen
pagina's waarop de exacte tekst voorkomt

in de hele website
alleen in de blog
in de website met uitzondering van de blog

Wieringa Advocaten