icon

Strengere voorwaarden voor vrijstelling van algemeen verbindende CAO

Minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil de voorwaarden wijzigen waaronder bedrijven ontheffing kunnen krijgen van de CAO voor hun bedrijfstak. Hij heeft hiervoor een voorstel neergelegd bij de Stichting van Arbeid, zo laat hij in een persbericht weten. Met deze wijziging wil de minister ervoor zorgen dat bedrijven de ontheffingsmogelijkheid niet langer kunnen misbruiken om (oneerlijk) te concurreren met branchegenoten.

Met de algemeenverbindendverklaring van bepalingen van een CAO (AVV) worden de arbeidsvoorwaarden binnen een bepaalde bedrijfstak geüniformeerd. Bedrijven met een eigen CAO kunnen echter op eigen verzoek worden uitgezonderd van gebondenheid aan de algemeenverbindend verklaarde CAO. Die vrijstelling (dispensatie) wordt nu nog vrijwel automatisch verleend als een bedrijf een eigen CAO heeft. Het is mogelijk dat bedrijven misbruik maken van deze ontheffingsmogelijkheid. Wanneer een bedrijf zelf een vakbond opricht, kan het vervolgens met deze vakbond een CAO overeenkomen. Deze vakbond is echter (in tegenstelling tot de werknemersvakbond die partij is bij de bedrijfstak-CAO) niet onafhankelijk van het bedrijf. Daarom kan het bedrijf arbeidsvoorwaarden overeenkomen die voor de werknemers bij het bedrijf minder gunstig zijn dan de voorwaarden in de algemeen verbindend verklaarde CAO. Dit is niet alleen nadelig voor de betrokken werknemers, maar ook voor de branchegenoten met wie het bedrijf dan concurreert.

Minister De Geus wil dat aan de ontheffing strengere voorwaarden worden gesteld. Uitgangspunt van het voorstel van Minister De Geus is dat partijen bij een bedrijfstak-CAO zelf de uitzondering van een AVV regelen via de daarvoor beschikbare mogelijkheden. De vakbonden kunnen bijvoorbeeld in de bedrijfstak-CAO een ontheffingsbepaling opnemen waarin de voorwaarden voor een ontheffing staan (of welke bedrijven worden uitgezonderd). Vraagt een bedrijf toch ontheffing van de AVV, dan wordt bekeken of het betreffende bedrijf zodanig verschilt van de rest van de bedrijfstak dat eigen collectieve arbeidsvoorwaarden terecht zijn. Ook moeten de partijen die een ontheffingsverzoek indienen onafhankelijk van elkaar zijn.

Minister De Geus zal eerst de reactie van de Stichting van Arbeid afwachten en daarmee rekening houden bij de wijziging van de ontheffingsvoorwaarden. Wij houden u op de hoogte van de ontwikkelingen.


Sjef Gitmans is niet meer werkzaam bij Wieringa Advocaten. Indien u een vraag heeft naar aanleiding van deze blog dan kunt u zich wenden tot één van de advocaten binnen het praktijkgebied arbeidsrecht

Strengere voorwaarden voor vrijstelling van algemeen verbindende CAO