icon

EL HEMA inbreuk?

U heeft er misschien al in de krant over gelezen. De HEMA was niet blij met het kunstproject “EL HEMA”, een tentoonstelling in het Post CS gebouw rond de vraag “Hoe zou een Arabische HEMA er uit zien?” De tentoonstelling, die op 25 augustus aanstaande opent, maakt deel uit van een serie activiteiten rond Nederlands-Arabische culturele uitwisseling.
Organisator Mediamatic ontving een stevige brief van de afdeling Juridische Zaken van HEMA, waarin o.a. wordt aangegeven dat met het creëren van een Arabische versie van het woord- en beeldmerk HEMA, een halal HEMA rookworst, Arabische Jip- en Janneke T-shirts en het overnemen van de look and feel van de HEMA winkels inbreuk gemaakt zou worden op de intellectuele eigendomsrechten van HEMA. Het kunstproject zou onmiddellijk moeten worden stopgezet.

Inmiddels meldden de kranten echter al weer dat HEMA een paar tandjes heeft teruggeschakeld (zie bijvoorbeeld NRC -ook met plaatje van EL HEMA T-shirts). Aan de initiatiefnemers is aangeboden samen te bekijken hoe de expositie toch zal kunnen doorgaan. “Aangezien Hema sympathie heeft voor kunstzinnige initiatieven, reikt Hema de stichting de helpende hand”, aldus een verklaring van HEMA. Vandaag vindt een gesprek plaats met Mediamatic.

Sympathie voor kunstzinnige initiatieven… hm… Het zou ook gewoon kunnen dat ze nog eens goed gekeken hebben naar de haalbaarheid van juridische actie op grond van merk- en auteursrechtinbreuk. Zo groot lijkt mij die namelijk niet, vooral niet zo lang er in EL HEMA niet daadwerkelijk iets zou worden verkocht. Inbreuk op het merkrecht zou dan alleen nog maar kunnen worden volgehouden wegens (kort gezegd) afbreuk aan de reputatie van het merk HEMA. En zelfs als er wél onder Arabisch merk zou worden verkocht zou je je nog de vraag kunnen stellen of dát merk -zeker in zoverre als uitsluitend gebruikt in het kader van het kunstproject- wel verwarring zou wekken met het merk HEMA.

Wat het auteursrecht betreft wees ik in deze kolommen al vaker op de parodie-exceptie van artikel 18b Auteurswet: in het kader van een karikatuur, parodie of pastische is, binnen de grenzen der redelijkheid, datgene toegestaan wat normaal gesproken een ontoelaatbare verveelvoudiging zou zijn. Ik geef toe, dit project is niet primair parodistisch bedoeld, maar het lijkt me toch dat een rechter een kunstproject als dit niet snel op grond van auteursrechtinbreuk zou veroordelen. In Amerika spreekt men in dit soort gevallen van fair use en daar zou ik dit ook wel onder willen brengen.

Kortom: ik vermoed dat ze er wel uit gaan komen in dat gesprek vandaag.

EL HEMA inbreuk?