icon

Kartels: een algemene uitleg

Kartels zijn afspraken tussen ondernemingen (zoals overeenkomsten of besluiten) of onderling afgestemde gedragingen die de concurrentie op (een deel van) de markt beperken. Sinds 1 januari 1998 geldt: kartels zijn verboden, tenzij uitdrukkelijk toegestaan. Het kartelverbod richt zich niet tegen samenwerking tussen ondernemingen als zodanig, maar de samenwerking mag er niet toe leiden dat de concurrentie wordt beperkt.

Het kartelverbod betreft dus alleen afspraken die de concurrentie beperken. Concurrentiebeperkende afspraken kunnen betrekking hebben op uiteenlopende aspecten van het commerciële beleid van ondernemingen zoals: het vaststellen van prijzen, het verdelen van markten of voorzieningsbronnen, leveringscondities en beperking van de productie of de afzet.

Het kartelverbod is van toepassing op alle vormen van concurrentiebeperkende afspraken: schriftelijk én mondeling, horizontaal én verticaal. Kartelvorming kan bovendien geschieden wanneer ondernemers hun marktgedrag op elkaar afstemmen zonder uitdrukkelijke afspraken.

Horizontale afspraken zijn afspraken tussen ondernemingen die feitelijk met elkaar in concurrentie staan. Met dergelijke ‘onderonsjes’ kan de concurrentie worden verhinderd of vervalst. Concurrenten worden bondgenoten, zij strijden niet langer om de gunst van de klant maar vormen een blok om zodoende bijvoorbeeld de prijs op (een deel van) de markt te dicteren of de markt onderling te verdelen.

Verticale afspraken zijn afspraken tussen ondernemingen die niet met elkaar in concurrentie staan, bijvoorbeeld een leverancier en zijn distributeurs. Voorbeelden van deze afspraken zijn bindende verkoopprijzen en absolute
gebiedsbescherming voor distributeurs. Dergelijke verticale afspraken beperken de onderlinge concurrentie tussen de distributeurs van bepaalde producten, waardoor de stimulans tot efficiëntie in de distributie kan afnemen met als gevolg dat prijzen hoger zijn dan noodzakelijk.

Dit even ter achtergrond. In een volgende bijdrage zullen wij stilstaan bij twee uitzonderingen op het kartelverbod, te weten ontheffingen en vrijstellingen. Ook zullen we een aantal nieuwe ontwikkelingen op het gebied van het kartelverbod schetsen. Wordt vervolgd dus.


Sabine Hirdes is niet meer werkzaam bij Wieringa Advocaten. Indien u een vraag heeft naar aanleiding van deze blog dan kunt u zich wenden tot één van de advocaten binnen het praktijkgebied handel- en ondernemingsrecht

Kartels: een algemene uitleg