icon

Bevoegdheid tot handhaving bij onlosmakelijke samenhang tussen werkzaamheden

Recent schreven wij over de reikwijdte en inhoud van de beginselplicht tot handhaving door bestuursorganen, waarbij is aangegeven dat de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State deze plicht heeft genuanceerd. Als het bestuursorgaan uitvoering geeft aan deze plicht is het vervolgens de vraag tegen welke gedragingen het bestuursorgaan bevoegd is handhavend op te treden. Met andere woorden; Welke gedragingen kan het bestuursorgaan meenemen in zijn handhavingsbesluit?

Wanneer een bestuursorgaan besluit over te gaan tot handhavend optreden tegen een illegaal bouwwerk strekt zijn bevoegdheid tot handhavend optreden zich uit over alle werkzaamheden die betrekking hebben op het illegale bouwwerk voor zover er sprake is van onlosmakelijke samenhang tussen deze werkzaamheden. Dit uitgangspunt bevestigde de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State onlangs in zijn uitspraak van 12 oktober.

Bij besluit van 21 juli 2009 heeft het college van B&W een last onder dwangsom opgelegd vanwege een op een perceel in strijd met artikel 40 van de Woningwet aanwezige verbouwing. In casu ging het hier om het verbouwen van een fysioruimte naar een kinderdagverblijf. Het college heeft de overtreder gelast om (onder andere) het dempen van een zwembad met een zandpakket, het maken van een vloer, het maken van scheidingswanden, het aanbrengen van gevelwijzigingen en enkele andere werkzaamheden ongedaan te maken en te houden.

De voorzieningenrechter heeft bij uitspraak van 7 oktober 2010 overwogen dat het college niet bevoegd was tot het opleggen van een last onder dwangsom voor zover de last betrekking heeft op het dempen van het zwembad met een zandpakket en het maken van scheidingswanden nu deze werkzaamheden op zichzelf beschouwd geen overtreding opleveren. Het college betoogt in hoger beroep dat het wel degelijk bevoegd is handhavend op te treden nu het omvormen van een fysioruimte naar een kinderdagverblijf niet mogelijk is zonder dat het zwembad werd gedempt met een zandpakket. Daardoor is het noodzakelijk dat de last onder dwangsom zich uitstrekt tot alle hiervoor genoemde werkzaamheden.

De Afdeling volgt het standpunt van het college dat sprake is van een onlosmakelijke samenhang van werkzaamheden en overweegt:
De Afdeling sluit hiermee aan bij haar jurisprudentie met betrekking tot de aanvraag om bouwvergunning, waarin is bepaald dat splitsing van een bouwplan dat uit verschillende onderdelen bestaat, waaronder mogelijk op zichzelf beschouwd niet-vergunningplichtige onderdelen, in beginsel niet mogelijk is en dit als één geheel dient te worden beschouwd. Het kan alleen worden gesplitst indien het bestaat uit onderdelen die in functioneel en bouwkundig opzicht van elkaar kunnen worden onder-scheiden, hetgeen naar het oordeel van de Afdeling hier niet het geval is.

Het college van B&W was in dat geval in beginsel bevoegd tot opleggen van de last. Toch vindt de Afdeling dat in het onderhavige geval aanleiding bestaat om het besluit van het college gedeeltelijk te vernietigen om reden dat handhavend optreden onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen belangen. Daartoe overweegt de Afdeling dat op het betreffende perceel thans een woonbestemming rust en inmiddels een omgevingsvergunning is verleend voor het verbouwen van het pand tot woonhuis. In deze situatie dient de last geen redelijk, op het algemeen belang bij handhaving van wettelijke voorschriften betrokken doel.

Kortom, bij een onlosmakelijke samenhang tussen werkzaamheden is het bestuursorgaan bevoegd tot handhaving ten aanzien van alle werkzaamheden. Daarbij geldt echter wel de beperking, zoals deze in het algemeen bij handhaving geldt, dat handhaving niet onevenredig mag zijn in verhouding tot de daarmee te dienen belangen. De Afdeling oordeelt naar mijn mening terecht dat de last, voor zover het ziet op het dempen van een zwembad met een zandpakket, in dit geval onevenredig is en ten onrechte is opgelegd.


Yordy Soffner is niet meer werkzaam bij Wieringa Advocaten. Indien u een vraag heeft naar aanleiding van deze blog dan kunt u zich wenden tot één van de advocaten binnen het praktijkgebied bestuursrecht

Bevoegdheid tot handhaving bij onlosmakelijke samenhang tussen werkzaamheden