icon

Gijzeling en andere risico's

Na de schokkende gebeurtenissen gisteravond bij de NOS zal ik vandaag vermoedelijk niet de enige zijn die op zijn werk zat en dacht – het zal jou of je collega’s toch maar gebeuren dat er plotseling een man met wapen op de werkvloer staat die mensen gijzelt, en dat je je bedrijf moet evacueren. Je ge­dachten gaan uit naar de mensen die het is overkomen en die met schrik en ongeloof gisteravond – naar ik aanneem: uren – op het koude parkeerterrein hebben gestaan. Iedereens gedachten zullen ook zijn teruggegaan naar Parijs, en 16 januari.

Die vergelijking trof me op een geheel andere manier toen ik een nieuwsbericht herlas over een ander bedrijf dat, in verband met die aanslag, moest worden ontruimd. In verband met de gijzeling toen in een drukkerij moest een Franse supermarkt in de buurt worden ontruimd. Veel mensen – ik zelf ook – waren verbaasd te lezen dat de werkgever van dat personeel de evacuatie en het noodgedwongen niet werken daardoor aanmerkte als vakantie, en aangaf dat de verloren uren moesten worden inge­haald. Het is overigens de vraag of het bericht klopt, het bedrijf ontkende het later.

De vraag hoe het zit met salaris bij dit soort dingen zal in de regel wel zo ongeveer het laatste zijn waar een werkgever zich druk over maakt, maar het is wel een aanleiding dit onderwerp nog eens af te stoffen. Hoe zit dat ook al weer met (niet) werken en betalen?

Het uitgangspunt is (nu nog): geen werk, geen loon, tenzij. Dat “tenzij” bestaat uit ruwweg drie opties: vakantie, ziekte, of een omstandigheid die voor risico van de werkgever behoort te komen. Dat laatste is bijvoorbeeld het geval als er te weinig werk is, grondstoffen niet worden aangevoerd, etc. Hieruit blijkt ook – om even een zijstap te maken – dat de “time out” bij een arbeidsconflict (de werknemer mag maximaal twee weken betaald thuis zitten om ondertussen de verhoudingen weer werkbaar te maken) geen vaststaand recht is. Dus: recht op betaling als de werknemer niet werkt door een omstandigheid die voor risico van de werkgever komt. Valt gijzeling daaronder? Het klinkt vreemd, maar het antwoord is waarschijnlijk bevestigend. Het heeft niets te maken met de bedrijfs­voering (in het algemeen), maar is toch een bedrijfsrisico.

De Wet Werk en Zekerheid maakt de positie van de werknemer op dit punt sterker, al is het verschil naar mijn oordeel niet groot omdat die positie al vrij sterk is. “Geen loon tenzij risico werkgever” wordt veranderd in “wel loon tenzij risico werknemer”. Het wel betalen van loon, ook bij niet werken, wordt dus de norm, en het niet betalen wordt beperkt tot omstandigheden die specifiek tot de risicosfeer van de werknemer behoren. Grensgevallen zullen dus (nog) meer in het voordeel van de werknemer uitvallen.

Goed nieuws dus voor werknemers, hoewel die er altijd – en in gevallen als gisteravond in het bijzonder – meer aan hebben om gewoon prettig, en veilig, hun werk te kunnen doen. Ik wens de medewerkers van de NOS in elk geval toe dat ze dat weer kunnen, met mijn respect voor de koelbloedige manier waarop ze dit het hoofd hebben geboden.


Arco Siemons is niet meer werkzaam bij Wieringa Advocaten. Indien u een vraag heeft naar aanleiding van deze blog dan kunt u zich wenden tot één van de advocaten binnen het praktijkgebied arbeidsrecht

Gijzeling en andere risico's