icon

Merk van sponsor is heiligst in Portugal

In het UEFA Euro 2004 voetbaltoernooi zijn de merken van de sponsoren heilig. Van Nederlandse supporters zijn honderden Heineken-mutsen en de bekende luidsprekerhoeden in beslag genomen. Daarnaast moesten zelfs reclamevrije fangidsen (met programma's en tips over vervoer) het ontgelden. Sponsor Mastercard had namelijk ook zo'n gids uitgegeven. UEFA officials waren onverbiddelijk en namen al deze artikelen in beslag. Mogen UEFA officials zoiets zomaar doen? Nee, natuurlijk niet. De artikelen waren eigendom van de supporters en het eigendomsrecht is in beginsel onschendbaar. Er was dan ook een Portugese noodwet nodig om dit ingrijpen mogelijk te maken. Het merkrecht van de sponsoren bleek daarmee sterker dan het eigendomsrecht.

Het begrip 'merk' heeft daarmee in Portugal tijdelijk wel een zeer zware inhoud gekregen – tenminste waar het een sponsormerk betreft. Normaal gesproken kan men met een merkrecht immers slechts inbreuk door derden op het merk tegenhouden. Een merk, of een daarop lijkende aanduiding, mag door een concurrent niet zonder toestemming van de merkhouder worden gebruikt voor vergelijkbare artikelen. Een luidsprekerhoed is echter geen biertje; bovendien staat er geen Carlsberg op, maar gewoon Heineken. En toch moet de hoed worden ingeleverd. Dat kan natuurlijk geen gevolg meer zijn van het merkenrecht of van enig ander 'nornaal' recht van de sponsoren. Zoiets kan alleen door bijzondere wetgeving worden geregeld (waarbij zich de interessante vraag voordoet of aan het tot stand komen van die wetgeving een contract tussen UEFA en de Portugese staat ten grondslag ligt… Wetgeving op bestelling lijkt een wonderlijk idee).

Overigens zou een noodwet niet nodig zijn geweest als men alleen in het stadion de artikelen van concurrerende merken had willen verbieden. Een stadion is een besloten terrein en de eigenaar kan (al dan niet ingefluisterd door UEFA) voor het betreden daarvan alle voorwaarden stellen die hij wil. Maar dat was voor UEFA en haar sponsoren kennelijk niet voldoende.

Merk van sponsor is heiligst in Portugal