icon

Journalisten zetten software in tegen plagiaat

In academische kringen was het al enigszins gebruik: software gebruiken om plagiaat op te sporen. Op deze manier worden vooral doctoraal- (tegenwoordig: master-) scripties door argwanende docenten gechecked op hun oorspronkelijkheid. In een tijd waar vrijwel alles dat de laatste tien jaar geschreven is op internet kan worden gevonden is dat bepaald geen overbodige luxe. Bovendien vormt het een prachtige illustratie van het adagium “the answer to the machine is in the machine” (al bedoelde auteursrecht & internet-goeroe Charles Clark dat oorspronkelijk op een net iets andere manier).

Ook buiten de academische wereld is er behoefte aan een dergelijke controle. Sinds de opkomst van het verschijnsel weblog is iedereen journalist en niet iedereen neemt het daarbij even nauw met de regels van het auteursrecht. Wie nieuws brengt op zijn weblog haalt dat meestal van een andere plek op internet. En daarbij worden nog al eens ongeautoriseerd hele blokken tekst overgenomen.

Is nieuws dan auteursrechtelijk beschermd? Nee, het nieuws op zichzelf niet, maar een concreet bericht waarin dat nieuws wordt beschreven wel. Zo mag ik zonder enig probleem schrijven over het onderwerp van deze blog, hoewel boek9.nl en Solv dat ook al hebben gedaan. Ook zij hadden het trouwens niet zelf bedacht: dit onderwerp is in het nieuws gekomen door een vrij uitvoerig artikel op journalistiek-weblog De Nieuwe Reporter. Een deel van de feiten die boek 9, Solv en ik gebruiken komt daar vandaan. Maar we geven er allemaal een wat andere draai aan. En het is die draai die beschermd is.

Een programma als Ephorus is in staat plagiaat op te sporen. Je voert de te onderzoeken tekst in het programma in en Ephorus (Grieks voor “schoolopziener” naar het schijnt) gaat speuren in een aangegeven database of op het internet naar overeenstemmende teksten. En waar de docent aldus kijkt of het door hem ingevoerde document auteursrechtelijk wel kosher is, kan het omgekeerde natuurlijk ook. De journalist kan zijn zelfbedachte stuk invoeren en kijken wie daar op internet allemaal mee aan de haal zijn gegaan.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten gaat daar voor haar leden-freelancers (die in beginsel hun eigen auteursrecht behouden) nu dus mee aan de slag. Webloggers beware!

Journalisten zetten software in tegen plagiaat