icon

Het doen van eigen faillissementsaangifte kan misbruik van recht zijn

Een faillissement wordt uitgesproken op verzoek van een of meer schuldeisers of op eigen aangifte. Elke schuldeiser, met uitzondering van de schuldeiser die de faillietverklaring heeft verzocht, en elke belanghebbende heeft het recht om hiertegen hoger beroep (of verzet, indien de schuldenaar niet gehoord is) in te stellen. Zo ook de zojuist benoemde curator.

Een recent voorbeeld hiervan is te lezen in een uitspraak van Rechtbank Rotterdam. Een curator was duidelijk “not amused” met hetgeen hij aantrof na zijn benoeming en was van mening dat de eigen aangifte tot faillietverklaring misbruik van recht opleverde. De rechtbank gaf hem gelijk en vernietigde het faillissementsvonnis.

De curator had aangevoerd dat formeel wel is voldaan aan de vereisten voor het uitspreken van het faillissement van de B.V. maar dat met de aanvraag misbruik van bevoegdheid is gemaakt, nu er geen bekende baten zijn en het faillissement in verband met daar aan verbonden kosten slechts ertoe kan leiden dat de schulden van gefailleerde nog verder toenemen. De faillissementskosten, lees: salaris curator, zijn niet verhaalbaar waardoor de curator onevenredig wordt benadeeld. Volgens de curator had de enig aandeelhouder van gefailleerde moeten besluiten om de B.V. te liquideren in plaats van een eigen aangifte tot faillietverklaring te doen. De B.V. zou in dat geval direct zijn ontbonden zonder vereffening (‘turboliquidatie').

Zoals gezegd, de faillietverklaring houdt geen stand. De rechtbank overweegt dat inderdaad is voldaan aan de in de faillissementswet gestelde eisen om op eigen aangifte failliet te kunnen worden verklaard. Het faillissement is een liquidatieprocedure ten behoeve van de gezamenlijke schuldeisers. Getoetst dient daarom te worden of er (enige) baten aanwezig zijn die onder de aanwezige crediteuren verdeeld zouden kunnen worden.

De rechtbank concludeerde dat niet is gebleken van feiten en omstandigheden die aannemelijk maken dat de betreffende B.V. over baten beschikt. Er zijn geen bezittingen, geen debiteuren, geen personeel en geen bedrijfsruimte. De curator heeft bovendien geconstateerd dat er geen aanleiding is voor het instellen van een vordering op grond van bestuurdersaansprakelijkheid. Er had daarom een besluit tot ontbinding moeten worden genomen. Een eigen aangifte tot faillissement levert onder deze omstandigheden misbruik van recht op. Het belang van de B.V. bij eigen aangifte staat in geen verhouding tot het belang van de curator, namelijk om verschoond te blijven van een benoeming in een faillissement waarbij op voorhand vaststaat dat alle kosten voor rekening van de curator zullen komen. Te verwachten is dat de curator in verband met de faillissementskosten het faillissement zo snel mogelijk zal voordragen voor opheffing wegens gebrek aan baten, waarbij de schuldenlast van de B.V. in verband met de faillissementskosten nog verder zal toenemen, aldus de rechtbank.


Charlotte Mulder is niet meer werkzaam bij Wieringa Advocaten. Indien u een vraag heeft naar aanleiding van deze blog dan kunt u zich wenden tot één van de advocaten binnen het praktijkgebied bedrijven in moeilijkheden

Het doen van eigen faillissementsaangifte kan misbruik van recht zijn