icon

Wraking van bestuursrechters

Een rechter dient zijn/haar functie uit te oefenen in volkomen onpartijdigheid en geheel overeenkomstig zijn/haar geweten. Als een partij de indruk heeft dat een rechter niet onpartijdig is, dan kan deze het verzoek doen tot wraking van de rechter.

De bestuursrechter kan worden gewraakt op grond van feiten of omstandigheden waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen lijden (art. 8:15 Awb). Het is nadrukkelijk aan degene die het wrakingsverzoek doet om aannemelijk te maken dat zich bijzondere omstandigheden voordoen die een uitzondering op de veronderstelling van onpartijdigheid rechtvaardigen.

Nu heeft een bestuursrechter eerder al werkervaring buiten de rechterlijke macht moeten opdoen, bijvoorbeeld door een buitenstage in de advocatuur of bij een overheidsinstelling. Het kan dus voorkomen dat een rechter op een bepaald moment zijn oude collega's in de rechtszaal krijgt. De vraag rijst of een bestuursrechter in dat geval nog wel onpartijdig de zaak kan behandelen.

Voor dit soort gevallen heeft de Raad voor de Rechtspraak de ‘Leidraad onpartijdigheid en nevenfuncties' vastgesteld. Over ‘de voormalige werkkring' is bepaald dat de rechter ervoor zorgt dat hij/zij geen zaken behandelt waar hij/zij ooit eerder in een vorige functie bij betrokken was. Het kan dan gaan om eigen zaken, maar bijvoorbeeld ook om zaken van een voormalige collega die in een werkoverleg besproken zijn waar de rechter zelf aan deelnam.

In een recente wrakingszaak werd de voormalige werkkring aan de orde gesteld (Rb Noord-Nederland 29 juni 2015, ECLI:NL:2015:3957). De verzoeker vond dat de indruk van vooringenomenheid van de rechter werd gewekt omdat de rechter werkzaam is geweest bij de Belastingdienst. De enkele omstandigheid dat een rechter voorheen werkzaam is geweest bij een bestuursorgaan, is echter onvoldoende om aan te nemen dat deze rechter niet zonder vooringenomenheid kan besluiten over beroepen gericht tegen besluiten van dit bestuursorgaan.

Naast de Leidraad hebben rechtbanken ook interne gedragscodes vastgesteld. Die schrijven voor dat rechters gedurende een bepaalde periode na hun benoeming niet oordelen in zaken waarbij hun voormalige werkgevers betrokken zijn. In dit geval was die periode op 3 jaar gesteld en die 3 jaren waren in deze zaak reeds voorbij. De rechter werd dus niet gewraakt.


Claudia Koenen is niet meer werkzaam bij Wieringa Advocaten. Indien u een vraag heeft naar aanleiding van deze blog dan kunt u zich wenden tot één van de advocaten binnen het praktijkgebied bestuursrecht

Wraking van bestuursrechters