icon

Het royeren van een verenigingslid

Sportverenigingen, gezelligheidsverenigingen, consumenten- en milieuorganisaties, vakbonden, culturele verenigingen, studentenverenigingen of politieke partijen: in Nederland staan er circa 40.000 verenigingen ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Daarnaast zijn er nog tienduizenden informele verenigingen, die niet verplicht zijn zich in te schrijven bij de Kamer van Koophandel. Grote kans dus dat u als lezer bij een vereniging ingeschreven staat. Maar hoe wordt een verenigingslidmaatschap eigenlijk beëindigd? En kan dat ook indien u het daar niet mee eens bent? In deze blog bespreken we de (oneervolle) beëindiging van het lidmaatschap, onder meer aan de hand van het royeren van een lid van kampeervereniging De Golfbreker.

Beëindiging van het lidmaatschap

Een lidmaatschap van een vereniging kan eindigen door de dood van het lid of door opzegging van het lid. Er zijn daarnaast twee mogelijkheden voor beëindiging van het lidmaatschap die aan (het bestuur van) de vereniging toekomen.

Allereerst heeft de vereniging de mogelijkheid het lidmaatschap te beëindigen door opzegging. Dat kan slechts:

  • in de gevallen zoals in de statuten van de vereniging omschreven; of
  • wanneer het lid niet meer aan de vereisten voor het lidmaatschap voldoet.

In beide situaties is van belang dat opzegging alleen mogelijk is indien ‘redelijkerwijs van de vereniging niet kan worden gevergd dat zij het lidmaatschap laat voortduren’.

De vereniging kan het lidmaatschap tenslotte beëindigen middels ontzetting, ook wel ‘royeren’ genoemd. Het royeren van een lid wordt gezien als de zwaarste sanctie die een vereniging kan opleggen. De vereniging kan een lid slechts royeren:

  • als het lid handelt in strijd met de statuten van de vereniging;
  • als het lid handelt in strijd met reglementen van de vereniging;
  • als het lid handelt in strijd met besluiten van de vereniging; óf
  • als het lid de vereniging op onredelijke wijze benadeelt.

Voordat een lid wordt geroyeerd, zal het lid doorgaans als tussenstap eerst worden geschorst. Het bestuur kan de schorsing van een lid namelijk zelfstandig regelen. Om een lid te royeren zal doorgaan ook de algemene ledenvergadering moeten worden betrokken.

Hoor en wederhoor

Om te beginnen is het van belang wat er in de statuten van de vereniging is opgenomen. De procedure die daarin staat is leidend. Ook kan in de statuten worden bepaald welk orgaan een lid mag royeren. In beginsel is het bestuur hiertoe bevoegd, maar in de statuten kan opgenomen zijn dat de algemene ledenvergadering hiertoe kan besluiten.

Een lid kan zich altijd tegen het royeren verzetten door een beroep te doen op de algemene ledenvergadering, zowel wanneer het besluit tot het royeren vanuit het bestuur wordt genomen als wanneer het besluit van de algemene ledenvergadering komt. Er zal altijd sprake moeten zijn van hoor en wederhoor. Het lid mag zich dus verdedigen tegen de voorgenomen ontzetting.

Het lid dat geroyeerd zal worden dient daarom toegelaten te worden tot de algemene ledenvergadering waarin over het royeren van zijn of haar lidmaatschap wordt beslist. Het lid mag in die vergadering ook het woord voeren (maar heeft geen stemrecht). Besluiten die worden genomen door het bestuur of de algemene ledenvergadering zonder dat het lid is gehoord zijn in strijd met de redelijkheid en billijkheid. Het lid dat niet wordt gehoord kan zich tot de rechter wenden en vragen het besluit tot het royeren te vernietigen.

Recent voorbeeld uit de praktijk: Kampeervereniging De Golfbreker

In een recent arrest van het Gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2021:1749) wordt nog eens onderstreept dat het zeer belangrijk is om een verenigingslid te horen voordat hij of zij wordt geroyeerd. Het arrest gaat over Kampeervereniging De Golfbreker – een vereniging voor particulieren die een huisje huren aan een stuk strand. Het lid in kwestie heeft zich volgens de vereniging schuldig gemaakt aan wangedrag door een picknicktafel verkeerd te plaatsen en een brandende vuurkorf te dicht bij de schoeiing neer te zetten. Het gedrag valt niet goed bij de verenigingsleden en in een algemene ledenvergadering besluiten 87 van de 90 leden dat het lid geroyeerd moet worden (de overige drie leden onthielden zich van stem).

Het lid wordt echter niet uitgenodigd voor die algemene ledenvergadering en wordt niet gehoord. Daar protesteert het geroyeerde lid tegen – en met succes: het Gerechtshof Amsterdam oordeelt dat ontzetting zodanig ingrijpend is dat op grond van de redelijkheid en billijkheid daartoe niet kan worden besloten zonder dat de zienswijze van degene die wordt geroyeerd in de besluitvorming wordt betrokken. Het lid hoeft overigens niet per se fysiek door de ledenvergadering te worden gehoord, dat had ook gekund doordat een brief van het lid tijdens de vergadering ter beschikking was gesteld.

Conclusie

Het royeren van een lid is de zwaarst denkbare sanctie binnen een vereniging. Daarom wordt in de rechtspraak doorgaans benadrukt dat het verenigingslid gehoord moet worden op een algemene vergadering. Als je als lid niet de mogelijkheid krijgt je te verdedigen, kun je tegen het genomen besluit opkomen en kan het besluit tot ontzetting worden vernietigd.

Ziet u zich geconfronteerd met vragen over het royeren van een verenigingslid? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag verder.

Heeft u vragen?

This field is for validation purposes and should be left unchanged.
Het royeren van een verenigingslid